ПАМЯТНЫ ЗНАК ВЯЗНЯМ БАРАНАВІЦКАГА ГЕТА
МЕСЦА ЗНАХОДЖАННЯ: г. Баранавічы, скрыжаванне вул. Царука і Гагарына
ГОД УЗВЯДЗЕННЯ: 2002 г.
ГІСТАРЫЧНЫЯ ЗВЕСТКІ: да снежня 1941 г. на тэрыторыі г. Баранавічы было створана Баранавіцкае гета, абнесенае высокім, у тры рады, плотам з калючага дроту. На невялікай тэрыторыі лагера размяшчалася адначасова каля 15 тыс. жыхароў г. Баранавічы, а таксама яўрэі з пасёлкаў Гарадзішча, Новая Мыш, гарадоў Наваельня, Навагрудак. Сустракаліся ў гета яўрэі з Польшчы і Чэхаславакіі. Канчаткова ж гета размясцілася ў межах цяперашніх вул. Лісіна /былая Царкоўная/ і Гагарына /былая Віленская/. З поўдня на поўнач гета абмяжоўвалася вул. Багдановіча /раней Панятоўскага/ і Царука /раней Паркавая/.
За невялікі час існавання Баранавіцкага гета ў ім было праведзена тры масавыя акцыі знішчэння людзей. Першая акцыя праходзіла 4 сакавіка 1942 г. у полі паміж вёскамі Узногі, Глінішча, Грабавец. За дзень было знішчана больш за 3 тыс. жыхароў гета. Другая такая акцыя прайшла з 22 верасня па 2 кастрычніка 1942 г. Тады на працягу дзевяці сутак было забіта каля 5 тыс. чалавек. Апошняя акцыя знішчэння людзей – 17 снежня 1942 г. Пачынаючы з гэтага дня на працягу месяца было расстраляна 7 тыс. чалавек. За ўвесь час існавання Баранавіцкага гета было забіта 18 тыс. 750 чалавек.
Да 60-годдзя трагічнай даты ў гісторыі Баранавічаў у снежні 2002 г. па рашэнні Баранавіцкага гарвыканкама на месцы, дзе праходзіла мяжа гета, на скрыжаванні вул. Царука і Гагарына быў адкрыты памятны знак ахвярам фашызму. Надпіс на металічнай пліце на вялізным валуне нагадвае, што гэта месца прасякнута слязамі тысяч людзей, якія чакалі тут, за калючым дротам, сваёй страшнай долі. Дванаццаць апаўшых кляновых лістоў з металу на валуне захоўваюць памяць аб 12 тыс. яўрэяў, якія згарэлі ў полымі вайны.
“Памяцi загiнуўшых” (аўдыёўрывак)
